1 ಕೃಷಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ (GOI) ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಚಿವಾಲಯಗಳ ಸ್ತ್ರೀ ಸಂಬಂಧಿತ ಯೋಜನೆಗಳು
ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ (GOI) ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಚಿವಾಲಯಗಳ ಸ್ತ್ರೀ ಸಂಬಂಧಿಮತ್ತು ರೈತರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಇಲಾಖೆ
ಮಹಿಳಾ ಕಿಸಾನ್ ಸಬಲೀಕರಣ ಯೋಜನೆ (MKSP)
* ಗುರಿ : ಕೃಷಿ ಆಧಾರಿತ ಜೀವನೋಪಾಯ ದಾರಿಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಮಹಿಳಾ ರೈತರ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹಾಗು ಸಂಪಾದನೆಯನ್ನು ಉತ್ತಮಪಡಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
* ಗಮನ : ಇದು ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಭ್ಯಾಸ, ಹಣಕಾಸಿನ ಸಹಾಯ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಕೃಷಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
*ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ಕಿಸಾನ್ ಯೋಜನೆ
ಗುರಿ : ಮಹಿಳಾ ರೈತರು ವ್ಯವಸಾಯದಲ್ಲಿ ಮುಖಂಡತ್ವದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು, ಕೌಶಲ್ಯ ತರಬೇತಿಯ ಕಡೆಗೆ ಗಮನಹರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಉತ್ತಮಪಡಿಸುವುದು.
2 ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಇಲಾಖೆ
*ಜನನಿ ಸುರಕ್ಷಾ ಯೋಜನೆ (JSY)
ಗುರಿ : ಜೆಎಸ್ವೈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ (ಎನ್ಆರ್ಎಚ್ಎಂ) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತ ಹೆರಿಗೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಗರ್ಭಿಣಿ ಹೆಂಗಸರಿಗೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಹೆರಿಗೆ ಮಾಡಿಸಲು ಹಣದ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಮುಖ್ಯ ಗಮನ : ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಗುವಿನ ಮರಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜೆಎಸ್ವೈ, ಬಡತನ ರೇಖೆಗಿಂತ ಕೆಳಗಿರುವ ಕುಟುಂಬದ ಹೆಂಗಸರಿಗ.
ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮಾತೃ ವಂದನಾ ಯೋಜನೆ (PMMVY)
ಗುರಿ : ಗರ್ಭಿಣಿಯರು ಮತ್ತು ಹಾಲುಣಿಸುವ ತಾಯಂದಿರ ಯೋಗಕ್ಷೇಮ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲು ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವು ನೀಡುವುದು.
ಮಹಿಳೆಯರ ಕಡೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಗಮನ : ಈ ಯೋಜನೆಯು ಅರ್ಹರಾದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅವರ ಮೊದಲ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ₹5,000 ವರೆಗೆ ಧನ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಅವರ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತು ಅವರ ಮಗುವಿನ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.
3 ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯ
* ನಾರಿ ಶಕ್ತಿ ಪುರಸ್ಕಾರ
ಗುರಿ : ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸನ್ಮಾನಿಸಲು ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯವು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನೀಡುವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಇದಾಗಿದೆ.
ಮಹಿಳಾ-ಕೇಂದ್ರಿತ ಗಮನ : ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ವಿವಿಧ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪರಿಶ್ರಮವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.
ಮಹಿಳಾ ಪೊಲೀಸ್ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು (MPV) ಯೋಜನೆ:
ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯದ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಲಾದ ಈ ಯೋಜನೆಯು, ಪೊಲೀಸ್ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಮಧ್ಯೆ ಒಂದು ಸೇತುವೆಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ, ತೊಂದರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಹಾಯಮಾಡುವ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ಅಪರಾಧಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುವ ಮಹಿಳಾ ಪೊಲೀಸ್ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುವುದು ಮತ್ತು ಬಲಪಡಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ನೀಡುವುದು.
4ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯ ಮಂತ್ರಾಲಯ
ಸ್ತ್ರೀ ಹಕ್ಕುಗಳು ಹಾಗು ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು
ಗುರಿ : ಮಂತ್ರಾಲಯವು ಸ್ತ್ರೀಯರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಹಾಗು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಲು ಹಾಗು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲು ಶ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ.
ಸ್ತ್ರೀ ಸಂಬಂಧಿತ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು : ಮಂತ್ರಾಲಯವು 2005 ರ ಕೌಟುಂಬಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯದಿಂದ ಸ್ತ್ರೀಯರ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ ಮತ್ತು 2013 ರ ಕರ್ತವ್ಯ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಮೇಲಿನ ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ ಕಾಯ್ದೆಯಂತಹ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ :
2020-21ರ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಉನ್ನತ ವ್ಯಾಸಂಗ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಎಲ್ಎಲ್ಬಿ ತರಗತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಹೆಸರನ್ನು ನೊಂದಾಯಿಸುವಿಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರವು ತಿಳಿಸಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ, ಶಾಸನಬದ್ಧ ಕೋರ್ಸ್ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೆಸರನ್ನು ನೊಂದಾಯಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
5 ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಸಣ್ಣ ಹಾಗು ಮಧ್ಯಮ ಉದ್ಯಮಗಳ ಮಂತ್ರಾಲಯ (MSME)
ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸರಿಸುಮಾರು 1.4 ಕೋಟಿ (ಅಂದಾಜು) MSMEಗಳು ಸ್ತ್ರೀ ಉದ್ಯಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ.
ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ ಯೋಜನೆ (PMEGP)
ಗುರಿ : PMEGP ಎಂಬುದು ಸಾಲಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಹಾಯಧನ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಹಾಗು ಪಟ್ಟಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಯುವಕರಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ-ಉದ್ಯೋಗ ಹ
ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗುರಿ: ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಿಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗಮನ ನೀಡಲಾಗುವುದು. ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ, ಹೊಸ ಸಣ್ಣ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಲು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಹಾಯಧನ (ಸಾಮಾನ್ಯ 15% ಬದಲಿಗೆ 25%) ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಹಿಳೆಯರು ಸ್ವಂತ ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲು ಸರಳಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
* ಮಹಿಳಾ ಕಾಯಿರ್ ಯೋಜನೆ
ಗುರಿ : ಈ ಯೋಜನೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿರುವ ತೆಂಗಿನ ನಾರಿನ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ತೆಂಗಿನ ನಾರಿನ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿರುವ ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯ ಬಂಡವಾಳಕ್ಕಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗುರಿ : ಮಹಿಳೆಯರು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಅವರ ಸಂಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ತೆಂಗಿನ ನಾರಿನ ಆಧಾರಿತ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ತರಬೇತಿ, ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸಿನ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು.
* ಉದ್ಯೋಗಿನಿ ಯೋಜನೆ
ಗುರಿ : ಮಹಿಳೆಯರ ಸಬಲೀಕರಣದ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಯೋಜನೆಯು ಗ್ರಾಮೀಣ ಹಾಗೂ ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯದಂತಹ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗುರಿ : MSME ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು, ಅದರಲ್ಲೂ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ಸಾಲಗಳು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡುವುದು.
*SIDBI – ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಶೀಲತಾ ನಿಧಿ
ಗುರಿ : ಭಾರತೀಯ ಸಣ್ಣ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಪ್ರಗತಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ (SIDBI) ಲಘು, ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು (MSME ಗಳು) ಹುಟ್ಟುಹಾಕಲು ಅಥವಾ ಹಿಗ್ಗಿಸಲು ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತದೆ.
6 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಣ್ಣ ಕೈಗಾರಿಕಾ ನಿಗಮ (NSIC) ಯೋಜನೆಗಳು
ಗುರಿ : ಹಣಕಾಸು, ತಾಂತ್ರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನಂಟಿನಂತಹ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ MSME ಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು NSIC ಅನೇಕ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಮಹಿಳಾ-ವಿಶಿಷ್ಟ ಗಮನ : NSIC ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ, ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ವ್ಯವಹಾರ ಅವಕಾಶಗಳ ಜಾಲಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ರೂಪಿಸಲಾದ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. MSME ವಲಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸಲು NSIC ಶ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ.
* ಅಟಲ್ ನಾವೀನ್ಯತಾ ಮಿಷನ್ (AIM)
ಗುರಿ : ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸಲು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಸಣ್ಣ, ಅತಿಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೊಸತನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ನೆರವಾಗಲು MSME ಸಚಿವಾಲಯವು AIM ನೊಂದಿಗೆ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ಹೊಂದಿದೆ.
ಮಹಿಳೆಯರ ಕಡೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಗಮನ : AIM ನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮಹಿಳಾ ಸಂಶೋಧಕರು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಿಗಳ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ, ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಸೇರಿವೆ, ಅದರಲ್ಲೂ ಮಹಿಳೆಯರು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಹೊಸ ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
* ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯ
(MWCD) MWCD ಇಂದ ಅನೇಕ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಧಾನ ಯೋಜನೆಗಳಿವೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ: –
ಬೇಟಿ ಬಚಾವೋ ಬೇಟಿ ಪಢಾವೋ (BBBP)
ಗುರಿ : ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿರುವ ಮಕ್ಕಳ ಲಿಂಗಾನುಪಾತವನ್ನು (CSR) ಸರಿಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಮಗುವಿನ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಗಮನ : ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯ ಮಹತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುವ ಕಡೆಗೆ ಗಮನಹರಿಸುವುದು.
* ಒನ್-ಸ್ಟಾಪ್ ಸೆಂಟರ್ಗಳು (OSCs)
ಗುರಿ : ದೌರ್ಜನ್ಯದಿಂದ ತೊಂದರೆಗೀಡಾದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದು, ಆಶ್ರಯ, ಕಾನೂನು ಸಹಾಯ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ
ಮಹಿಳಾ-ಕೇಂದ್ರಿತ ದೃಷ್ಟಿ: ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ತ್ವರಿತ ನೆರವು ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಅವರ ಚೇತರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸಬಲೀಕರಣಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲಿಸುವುದು ಇದರ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
ಮಹಿಳಾ ಶಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರ (MSK)
ಗುರಿ: ಸಮುದಾಯದ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಬಲೀಕರಣ.
ಮಹಿಳಾ-ಕೇಂದ್ರಿತ ದೃಷ್ಟಿ: ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯ ತರಬೇತಿ, ವಕಾಲತ್ತು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯಂತಹ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವುದು.
* ಸಮಗ್ರ ಶಿಶು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೇವೆಗಳು (ICDS)
ಗುರಿ: ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ತಾಯಂದಿರಿಗೆ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ನೆರವನ್ನು ನೀಡುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗಮನ: ತಾಯಿಯ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಸಹಾಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬಾಲ್ಯದ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಆರೈಕೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
* ನಾರಿ ಶಕ್ತಿ ಪುರಸ್ಕಾರ ಯೋಜನೆ:
ಗುರಿ: ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆ, ಕ್ರೀಡೆ, ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ಇತರ ಹಲವಾರು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸನ್ಮಾನಿಸುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣದ ಉತ್ಸಾಹವನ್ನು ಸಂಭ್ರಮಿಸುವುದು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅವರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ತೋರಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
* ಸ್ವಯಂ ಸಿದ್ಧ ಯೋಜನೆ:
ಗುರಿ: ಸ್ವಯಂಸಿದ್ಧ ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯು ಹಳ್ಳಿಗಳ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ಅವರ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮುಖಾಂತರ ಅವರನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು.
ಗುರಿಯಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವುದು:
ಕೌಶಲ್ಯ ಹೆಚ್ಚಳ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ;
ಸಣ್ಣ ಸಾಲ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಆರ್ಥಿಕ ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವಿಕೆ;
ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ನೆರವು ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಅರಿವನ್ನು ಹರಡುವುದು:
ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು
ಹೆಂಗಸರನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸರ್ಕಾರದ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುವುದು
ಉಕ್ಕು ಸಚಿವಾಲಯ
ಉಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ
ಗುರಿ : ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗಂಡಸರೇ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಉಕ್ಕಿನ ಕೈಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಂಗಸರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಹೆಂಗಸರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಗಮನ : ಉಕ್ಕಿನ ತಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಂಗಸರು ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ನಾಯಕತ್ವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಕರವಸ್ತ್ರ ಹಂಚುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಜಾಗೃತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಉಕ್ಕು ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಟೀಲ್ ಅಥಾರಿಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (SAIL) ರೀತಿಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉಕ್ಕು ಕಂಪನಿಗಳು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣ ಸಚಿವಾಲಯ
ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ ಹೊಸ ಸ್ವರ್ಣಿಮಾ ಯೋಜನೆ:
ಉದ್ದೇಶ: ಹಿಂದುಳಿದ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸ್ತ್ರೀ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ಸ್ವಂತ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸ್ವಾವಲಂಬಿಗಳಾಗಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಕಾಲಮಿತಿಯ ಸಾಲಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದು.
ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು:
ಸಾಲದ ಮೊತ್ತ: ವಾರ್ಷಿಕ 5% ರಷ್ಟು ಬಡ್ಡಿಯೊಂದಿಗೆ ರೂ. 2,00,000 ವರೆಗೆ ಸಾಲ ಸೌಲಭ್ಯ.
ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವಿಕೆ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ (NBCFDC)ದ ಮೂಲಕ ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.
ಮಹಿಳಾ ಸಮೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆ (MSY)
ಯು ಹಿಂದುಳಿದ ಅಥವಾ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ದುರ್ಬಲ ಹಿನ್ನೆಲೆಯುಳ್ಳ ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತಹ ಒಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳ ಹಣಕಾಸು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮದ(NBCFDC) ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರವು ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಅಥವಾ ಸ್ವಸಹಾಯ ಗುಂಪುಗಳ (SHG) ಮೂಲಕ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಅನೇಕ ಪಾಲುದಾರರು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅರ್ಹ ಮಹಿಳಾ ಫಲಾನುಭವಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಅವರಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಅಥವಾ ಸ್ವ ಸಹಾಯ ಗುಂಪುಗಳ (SHG) ಮುಖಾಂತರ ಸಾಲಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುವುದು. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಮುಖ.
ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘಗಳು (ಎಸ್ಹೆಚ್ಜಿಗಳು): ಇದು ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರರು, ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ದುರ್ಬಲ ಸ್ತರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಮಹಿಳೆಯರು (ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ಗುಂಪುಗಳು): ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಎಸ್ಸಿ ಅಥವಾ ಎಸ್ಟಿ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದವರನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
7ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯ
ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಯೋಜನೆ (ಡಬ್ಲ್ಯುಒಎಸ್)
ಧ್ಯೇಯ: ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.
ಮಹಿಳಾ-ಕೇಂದ್ರಿತ ಗಮನ: ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲು ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತದೆ.
* ಡಿಎಸ್ಟಿ – ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು (ವೈಸ್)
ಧ್ಯೇಯ: ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ನಾವೀನ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಮಹಿಳಾ-ಕೇಂದ್ರಿತ ಗಮನ: ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಎಂಜಿನಿಯರ್ಗಳಿಗೆ ಅವರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು
ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (TDUPW):
ಮಹಿಳೆಯರ ಕೆಲವು ಅಗತ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದು ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅವರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವುದು.
(ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಂಸ್ಥೆ: ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಶೋಧನಾ ಇಲಾಖೆ (DSIR)
“SERB-POWER (ಶೋಧನಾ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು)” ಈ ಯೋಜನೆಯು ಭಾರತೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗು ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (R&D) ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿನ ವಿವಿಧ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸಂಶೋಧನಾ ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವುದು, ಸಂಶೋಧನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಕಡಿಮೆ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥ ಮಹಿಳಾ ಸಂಶೋಧಕರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
( SERB ಎಂದರೆ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿ )
ಕೌಶಲ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ ಸಚಿವಾಲಯ
ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಶೀಲತಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ
ಗುರಿ: ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಿಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು.
ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು : ಉದ್ಯಮಶೀಲತಾ ಜಾಗೃತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ (EAP) ಮುಖಾಂತರ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವುದು. ಮಹಿಳಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯನ್ನು ಒಂದು ಉತ್ತಮ ವೃತ್ತಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸುವುದು.
ಜವಳಿ ಸಚಿವಾಲಯ
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕರಕುಶಲ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಏಳಿಗೆ: ಈ ಯೋಜನೆಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಅವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದಾಯವನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಡುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಾರತೀಯ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದರ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತದೆ.
ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯ
ದೀನದಯಾಳ್ ಅಂತ್ಯೋದಯ ಯೋಜನೆ – ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಗರ ಜೀವನೋಪಾಯ ಮಿಷನ್ (DAY-NULM)
ಗುರಿ : ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸ್ವಸಹಾಯ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು (SHG ಗಳು) ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಮಹಿಳಾ-ಕೇಂದ್ರಿತ ಗಮನ: ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯ, ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶದ ಮೂಲಕ ಸಬಲೀಕರಣಗೊಳಿಸಿ, ಅವರು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸ್ವಾವಲಂಬಿಗಳಾಗಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಆವಾಸ್ ಯೋಜನೆ – ಗ್ರಾಮೀಣ (PMAY-G):
ಗುರಿ: PMAY-G ಯೋಜನೆಯು ಗ್ರಾಮೀಣ ಬಡವರಿಗೆ ಕೈಗೆಟಕುವ ದರದಲ್ಲಿ ವಸತಿ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಮಹಿಳಾ ಸದಸ್ಯರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮನೆಗಳ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸ್ತ್ರೀ ಸಬಲೀಕರಣದ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತದೆ.
ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು:
ಮೂಲ ಸೌಕರ್ಯಗಳಿರುವ ಖಚಿತವಾದ ಮನೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ.
ಮಹಿಳಾ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಮನೆಗಳ ವಿತರಣೆ.
ಮಹಿಳಾ ಕಿಸಾನ್ ಸಶಕ್ತಿಕರಣ ಪರಿಯೋಜನಾ (MKSP)
ಗುರಿ: DAY-NRLM ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ MKSP, ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಆದಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ.
ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು:
ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು.
ಉಪಕರಣಗಳು, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡುವುದು.
ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತರಿ ಕಾಯ್ದೆ (MGNREGA)
ಗುರಿ: ಗ್ರಾಮೀಣ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಗಮನವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು.
.ಮಹಿಳಾ-ಕೇಂದ್ರಿತ ಗುರಿ: ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ಫಲಾನುಭವಿಗಳು ಮಹಿಳೆಯರೇ ಆಗಿರಬೇಕು ಹಾಗೂ ಅವರು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
ರೈಲ್ವೆ ಸಚಿವಾಲಯ
ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಮಹಿಳಾ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಂಸ್ಥೆ (RWWCO), ಭಾರತದ ಎಲ್ಲಾ ರೈಲ್ವೆಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳಾ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. 1962ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ-ಚೀನಾ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ RWWCO, ರೈಲ್ವೆ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬಗಳ ಯೋಗಕ್ಷೇಮವನ್ನು ವಿವಿಧ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಕಲ್ಯಾಣ ಕಾರ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮೀಸಲಾಗಿದೆ.
ತಮಿಳುನಾಡು ಸಂಘಗಳ ನೋಂದಣಿ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಅಧಿಕೃತಗೊಂಡಿರುವ SRWWO, ಮಹಿಳೆಯರ ಸಬಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ರೈಲ್ವೆ ನೌಕರರು ಹಾಗು ಅವರ ಕುಟುಂಬಗಳ ಅಭ್ಯುದಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವತ್ತ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತದೆ.
ಮೇರಿ ಸಹೇಲಿ ಯೋಜನೆ: ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಲಾದ ಈ ಯೋಜನೆಯು, ಒಬ್ಬಂಟಿಯಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡಲು ಮೀಸಲಾದ ತಂಡಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಆಪರೇಷನ್ ಮಾತೃಶಕ್ತಿ: ಈ ಯೋಜನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ರೈಲ್ವೆ ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆ (ಆರ್ಪಿಎಫ್)ಯ ಮಹಿಳಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಗರ್ಭಿಣಿ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತಾರೆ, ಅವರ ಗೌಪ್ಯತೆ, ಘನತೆ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವು ದೊರೆಯುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. 2024 ರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ, ಈ ಸಿಬ್ಬಂದಿ 174 ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ರೈಲುಗಳಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಹೆರಿಗೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ರಸ್ತೆ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ
ಜೂನ್ 2023 ರಲ್ಲಿ ‘ಶಕ್ತಿ ಯೋಜನೆ’ ಆರಂಭಗೊಂಡಿತು, ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಉಚಿತ ಬಸ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು. ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಅಧಿಕೃತಗೊಂಡ ಭಾವಚಿತ್ರವಿರುವ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ ಮತ್ತು ವಿಳಾಸದ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಮಹಿಳೆಯರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಬಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಉಚಿತವಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
ನೌಕಾಯಾನ, ಹಡಗು ಮತ್ತು ಜಲಮಾರ್ಗ ಸಚಿವಾಲಯ
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ನಾವಿಕರ ದಿನಾಚರಣೆ: ಮಹಿಳಾ ನಾವಿಕರ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲು ನೌಕಾಯಾನ, ಹಡಗು ಮತ್ತು ಜಲಮಾರ್ಗ ಸಚಿವಾಲಯವು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ನಾವಿಕರ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಮೇ 2024 ರಲ್ಲಿ, ಸಚಿವಾಲಯವು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ನೌಕಾಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ 27 ಮಹಿಳಾ ನಾವಿಕರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಪುರುಷ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವಿರುವ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿತು.
ಮಹಿಳಾ ನಾವಿಕರಿಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವೇತನಗಳು: ನೌಕಾಯಾನ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯದಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಕೋರ್ಸ್ಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಚಿವಾಲಯವು ರೂ. 1,00,000/- ವರೆಗಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವೇತನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಮಹಿಳೆಯರು ನೌಕಾ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದಾಗಿದೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿತ್ವ: ನೌಕಾಯಾನ, ಹಡಗು ಮತ್ತು ಜಲಮಾರ್ಗ ಸಚಿವಾಲಯವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಲ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣವನ್ನು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಜನವರಿ 2024ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಟ್ಯಾಬ್ಲೋ “ನಾರಿ ಶಕ್ತಿ ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ದಿ ಬ್ಲೂ ಎಕಾನಮಿ” ಎಂಬ ವಿಷಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಮಹಿಳಾ ನಾವಿಕರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ತೋರಿಸಿದೆ.